Melaspas voor Pura Sangka Bhuwana in Polen en een nieuwe internationale samenwerking

🇳🇱 Melaspas voor Pura Sangka Bhuwana in Polen en een nieuwe internationale samenwerking

Lieve deelnemers en geïnteresseerden,

Zoals jullie wellicht hebben gehoord, waren wij als bestuur, samen met Balinese hindoeïstische vrienden uit Nederland en verschillende delen van Europa, uitgenodigd om op 5 augustus 2026 deel te nemen aan de Melaspas-ceremonie van Pura Sangka Bhuwana, die binnen het Bali Indah-cultureel complex, vlak bij het stadje Słupsk in Polen, ligt. Op dezelfde dag werd ook de tentoonstelling van de provincie Nusa Tenggara Timur (NTT) geopend.

Het was op verschillende vlakken een indrukwekkende en bijzondere ervaring.

We voelen ons dankbaar voor de persoonlijke uitnodiging van de hogepriester Ida Ratu Shri Bhagawan Putra Natha Nawa Wangsa Pemayun en voor de warme gastvrijheid van Bapak Wawrowski, Bapak Gumilar, Ibu Bonder, Bapak Agung Rai en hun team in Polen. Het was bijzonder dat wij aanwezig mochten zijn én mochten helpen tijdens deze historische dag.

Deze Melaspas was in de eerste plaats een belangrijke religieuze en spirituele ceremonie voor Pura Sangka Bhuwana en voor de Balinese hindoeïstische gemeenschap die zich in Polen verder aan het ontwikkelen is.

De Pura is daarmee niet alleen een plaats van spirituele betekenis, maar ook een bijzondere plek waar de Balinese cultuur, tradities en spiritualiteit in Polen kunnen worden beleefd en verder versterkt. Tegelijkertijd vormen de tempel en Bali Indah een blijvend symbool van de culturele verbinding en samenwerking tussen Polen en Indonesië.

De ceremonie werd bijgewoond door vertegenwoordigers van de Poolse en Indonesische overheid, het corps diplomatique, lokale overheden, de culturele en zakelijke sector en gasten uit beide landen.

Onder de aanwezigen waren onder anderen:

Bapak Mirosław Wawrowski, initiatiefnemer van Bali Indah, Honorair Consul van de Republiek Indonesië en directeur van Dolina Charlotty;
Bapak Agus Heryana, chargé d’affaires van de Republiek Indonesië in Polen;
Ibu Bożena Żelazowska, staatssecretaris bij het Poolse Ministerie van Cultuur en Nationaal Erfgoed;
Bapak Miłosz Motyka, minister van Energie van Polen;
Ibu Beata Rutkiewicz, Governor of Pomeranian Voivodeship;
Ibu Beata Stoczyńska, Ambassador and Executive Director van de Asia-Europe Foundation (ASEF);
Bapak Krzysztof Gadowski, voorzitter van de Poolse parlementaire groep voor Polen-Indonesië in de Sejm;
Bapak Ida Bagus Alit Suryana, hoofd van de afdeling Cultuur van de provincie Bali;
Bapak Doris Alexander Rihi, hoofd van de Dienst Toerisme en Creatieve Economie van de provincie Nusa Tenggara Timur (NTT).

Naast Ida Ratu Shri Bhagawan en zijn delegatie was er ook een tweede officiële delegatie uit Bali aanwezig, met vertegenwoordigers van de Balinese overheid en kunstenaars van ISI Bali. Hierdoor kwamen Bali, Indonesië en Polen letterlijk samen op deze bijzondere plek. Voor ons was het bijzonder waardevol om elkaar daar te ontmoeten, ervaringen uit te wisselen en samen onderdeel te zijn van deze historische gebeurtenis.

Bali Indah en Mini Indonesia Park

Bali Indah is een initiatief van Bapak Wawrowski, die door de jaren heen een grote liefde voor Indonesië en Bali heeft ontwikkeld. Zijn liefde voor Indonesië ontstond door zijn vele reizen naar het land. Een belangrijke inspiratiebron was ook Ibu Maria Hasiec, een kunstenares uit Słupsk die een Indonesische batikschool oprichtte.

Vanuit deze liefde ontstond de droom om, vlak bij zijn resort Dolina Charlotty, een stukje Indonesië te creëren en Europeanen kennis te laten maken met deze bijzondere wereld. Die droom is inmiddels uitgegroeid tot een omvangrijk en bijzonder project. Bali Indah vormt de eerste fase van een groter plan voor een Mini Indonesia Park in de Dolina Charlotty.

Prof. Dr. Teija Gumilar is verantwoordelijk voor het ontwerp van het masterplan van Mini Indonesia Park, dat het gehele gebied omvat zoals dit in een eerdere planfase is ontworpen. Daarnaast ontwikkelde hij een concept voor 100 stenen sculpturen, die ter plaatse door beeldhouwers zouden worden vervaardigd.

Prof. Dr. Anak Agung Gede Rai Remawa is de hoofdontwerper (Principal Designer) van het ontwerp van Taman Bali Indah (TBI).
Tijdens het ontwerpproces van het Balinese paviljoen is Prof. Dr. Agung Rai, hoogleraar op het gebied van interieur en architectuur aan het Institut Seni Indonesia Bali (ISI Bali), vanaf het begin actief betrokken geweest bij de planning en ontwikkeling van Mini Indonesia Park.

Als Principal Designer heeft Prof. Dr. Agung Rai bijgedragen aan het ontwerp van het complex Taman Bali Indah in Dolina Charlotty. Zijn bijdrage richtte zich met name op de inrichting (lay-out), evenals op de filosofische en architectonische uitgangspunten van de Pura en de traditionele woonhuizen binnen Taman Bali Indah.

Zijn ontwerpwerk is onder andere gebaseerd op de principes van de traditionele Balinese interieurarchitectuur, die hun oorsprong vinden in de lontars Ashta Bhumi, Ashta Kosali Tingkahing Ngawangun Kahyangan en Padma Bhuwana.

Prof. Dr. Agung Rai is tevens architect en supervisor van Pura Shanta Citta Bhuwana, gelegen in Dierenpark Taman Indonesia in Kallenkote, Nederland.

Meer dan honderd Balinese kunstenaars, architecten, beeldhouwers en ambachtslieden hebben meegewerkt aan de realisatie van het TBI-complex. In relatief korte tijd is hier een indrukwekkend stukje Bali gerealiseerd.

Bali Indah is nog volop in ontwikkeling. Juist dat maakt het bijzonder om deze plek nu al te mogen ervaren: je ziet een grote droom werkelijkheid worden.

Samenwerking Stichting B.A.S. en Pura Sangka Bhuwana

Op onze laatste avond, na de slotceremonie Upacara Panyineban en de verschillende workshops die de kunstenaars van ISI Bali verzorgden, hadden we de gelegenheid om samen in gesprek te gaan met directeur en initiatiefnemer Bapak Mirosław Wawrowski, Bapak Teija Gumilar, Bapak Agung Gede Rai Remawa, de Ratu Bhagawan en zijn vrouw, de nieuw aangewezen pemangku’s Bram en Tjok, en ons eigen bestuur.

Tijdens dit bijzondere gesprek deelde Ida Ratu Bhagawan zijn visie en richting voor de tempel en de activiteiten die nodig zijn om de heilige energie en spirituele betekenis ervan levend te houden.

Er was ruimte voor vragen, uitwisseling en aanvullingen vanuit de aanwezigen. Er werd veel waardering naar elkaar uitgesproken en er was een oprechte wens om de samenwerking verder vorm te geven. Bapak Wawrowski, Bapak Gumilar en wij als bestuur van Stichting B.A.S. spraken de wens uit om graag samen te werken aan de verdere ontwikkeling en ondersteuning van de Pura’s.

We voelen dan ook grote dankbaarheid dat we elkaar mogen helpen en versterken waar dat mogelijk is: om de Balinese religie, cultuur en tradities levend te houden en deze met zorg en liefde door te geven aan de volgende generaties én aan iedereen die hierin geïnteresseerd is.

Wat tijdens deze dagen vooral voelbaar was, is dat een tempel meer is dan een gebouw of een prachtig kunstwerk. Het is een plek van verbinding, traditie, spiritualiteit en gemeenschap. Een plek die mensen bij elkaar brengt, over grenzen en culturen heen.

We kijken met veel dankbaarheid terug op deze bijzondere en historische ontmoeting en zien uit naar wat we samen verder mogen opbouwen.

Namens het bestuur van Stichting B.A.S.
Om Shanti Shanti Shanti Om

🇳🇱 Onderstaand vind je foto’s, stills en video’s van ons avontuur. De video’s zijn op youtube het scherpst te zien.

🇮🇩 Melaspas Pura Sangka Bhuwana di Polandia dan Kerja Sama Internasional yang Baru

Om Swastyastu Krama Pura Shanta Citta Bhuwana

Seperti yang mungkin telah kalian dengar, kami sebagai pengurus yayasan, bersama sahabat-sahabat Hindu Bali dari Belanda dan berbagai wilayah Eropa, mendapat undangan untuk menghadiri upacara Melaspas Pura Sangka Bhuwana pada 5 Agustus 2026. Pura tersebut terletak di dalam kompleks budaya Bali Indah, dekat kota Słupsk, Polandia. Pada hari yang sama, juga dibuka pameran yang menampilkan Provinsi Nusa Tenggara Timur (NTT).

Bagi kami, kegiatan ini merupakan pengalaman yang sangat mengesankan dan istimewa dalam berbagai hal.

Kami merasa sangat bersyukur atas undangan pribadi dari Ida Ratu Shri Bhagawan Putra Natha Nawa Wangsa Pemayun, serta atas keramahan dan sambutan hangat dari Bapak Wawrowski, Bapak Gumilar, Ibu Bonder, Bapak Agung Rai beserta seluruh tim mereka di Polandia. Merupakan suatu kehormatan bagi kami untuk dapat hadir dan turut membantu dalam peristiwa bersejarah ini.

Melaspas tersebut pada hakikatnya merupakan upacara keagamaan dan spiritual yang sangat penting bagi Pura Sangka Bhuwana dan bagi komunitas Hindu Bali yang sedang berkembang di Polandia.

Dengan demikian, Pura ini bukan hanya merupakan tempat yang memiliki makna spiritual, tetapi juga menjadi tempat istimewa di mana budaya, tradisi, dan spiritualitas Bali dapat dikenal, dihayati, dan semakin diperkuat di Polandia. Pada saat yang sama, pura dan Bali Indah menjadi simbol yang berkelanjutan bagi hubungan budaya dan kerja sama antara Polandia dan Indonesia.

Upacara tersebut dihadiri oleh perwakilan pemerintah Polandia dan Indonesia, korps diplomatik, pemerintah daerah, sektor budaya dan bisnis, serta para tamu dari kedua negara.

Di antara para hadirin terdapat:

Bapak Mirosław Wawrowski, penggagas Bali Indah, Konsul Kehormatan Republik Indonesia dan Direktur Dolina Charlotty;
Bapak Agus Heryana, Kuasa Usaha Republik Indonesia di Polandia;
Ibu Bożena Żelazowska, Sekretaris Negara pada Kementerian Kebudayaan dan Warisan Nasional Polandia;
Bapak Miłosz Motyka, Menteri Energi Polandia;
Ibu Beata Rutkiewicz, Gubernur Provinsi Pomerania;
Ibu Beata Stoczyńska, Duta Besar dan Executive Director Asia-Europe Foundation (ASEF);
Bapak Krzysztof Gadowski, Ketua Kelompok Parlemen Polandia untuk Hubungan Polandia–Indonesia di Sejm;
Bapak Ida Bagus Alit Suryana, Kepala Dinas Kebudayaan Provinsi Bali;
Bapak Doris Alexander Rihi, Kepala Dinas Pariwisata dan Ekonomi Kreatif Provinsi Nusa Tenggara Timur (NTT).

Selain Ida Ratu Shri Bhagawan dan delegasinya, turut hadir pula delegasi resmi kedua dari Bali yang terdiri atas perwakilan Pemerintah Provinsi Bali dan para seniman dari ISI Bali. Dengan demikian, Bali, Indonesia, dan Polandia benar-benar bertemu secara langsung di tempat yang istimewa ini.

Bagi kami, sangatlah berarti dapat bertemu satu sama lain di sana, bertukar pengalaman, dan bersama-sama menjadi bagian dari peristiwa bersejarah ini.

Bali Indah dan Mini Indonesia Park

Bali Indah merupakan sebuah inisiatif dari Bapak Wawrowski, yang selama bertahun-tahun telah mengembangkan kecintaan yang mendalam terhadap Indonesia dan Bali. Kecintaannya terhadap Indonesia tumbuh melalui berbagai perjalanan yang telah dilakukannya ke Indonesia. Salah satu sumber inspirasi penting lainnya adalah Ibu Maria Hasiec, seorang seniman dari Słupsk yang mendirikan sekolah batik Indonesia.

Dari kecintaan tersebut lahirlah sebuah impian untuk menciptakan sebuah bagian kecil dari Indonesia di dekat resor Dolina Charlotty miliknya, sekaligus memperkenalkan dunia yang istimewa ini kepada masyarakat Eropa. Impian tersebut kini telah berkembang menjadi sebuah proyek yang besar dan luar biasa.

Bali Indah merupakan tahap pertama dari sebuah rencana yang lebih besar, yaitu pembangunan Mini Indonesia Park di kawasan Dolina Charlotty.

Prof. Dr. Teija Gumilar bertanggung jawab atas perancangan masterplan Mini Indonesia Park, yang mencakup seluruh kawasan sebagaimana telah dirancang dalam tahap perencanaan sebelumnya. Selain itu, beliau juga mengembangkan konsep untuk 100 patung batu, yang direncanakan untuk dibuat langsung di lokasi oleh para pematung.

Prof. Dr. Anak Agung Gede Rai Remawa merupakan Principal Designer dalam perancangan Taman Bali Indah (TBI).

Dalam proses perancangan paviliun Bali, Prof. Dr. Agung Rai, seorang profesor yang memiliki keahlian di bidang desain interior dan arsitektur dari Institut Seni Indonesia Bali (ISI Bali), telah terlibat secara aktif sejak awal dalam perencanaan dan pengembangan Mini Indonesia Park.

Sebagai Principal Designer, Prof. Dr. Agung Rai turut memberikan kontribusi dalam perancangan kompleks Taman Bali Indah di Dolina Charlotty. Kontribusinya terutama mencakup tata letak (layout), serta prinsip-prinsip filosofis dan arsitektural yang mendasari Pura dan rumah-rumah tradisional yang terdapat di dalam Taman Bali Indah.

Karya perancangannya antara lain berlandaskan prinsip-prinsip arsitektur interior tradisional Bali yang bersumber dari lontar Ashta Bhumi, Ashta Kosali Tingkahing Ngawangun Kahyangan dan Padma Bhuwana.

Prof. Dr. Agung Rai juga merupakan arsitek dan supervisor Pura Shanta Citta Bhuwana, yang terletak di Taman Indonesia Animal Park di Kallenkote, Belanda.

Lebih dari seratus seniman, arsitek, pematung, dan perajin Bali telah berkontribusi dalam pembangunan kompleks TBI. Dalam waktu yang relatif singkat, sebuah bagian yang mengesankan dari Bali telah berhasil diwujudkan di tempat ini.

Bali Indah masih terus dalam proses pengembangan. Justru hal inilah yang membuat pengalaman berada di tempat ini sejak sekarang menjadi begitu istimewa: kita dapat melihat secara langsung bagaimana sebuah impian besar perlahan menjadi kenyataan.

Kerja Sama Stichting B.A.S. dan Pura Sangka Bhuwana

Pada malam terakhir kami, setelah upacara penutupan Upacara Panyineban dan berbagai lokakarya yang diberikan oleh para seniman ISI Bali, kami mendapat kesempatan untuk duduk dan berdiskusi bersama dengan direktur sekaligus penggagas Bapak Mirosław Wawrowski, Bapak Teija Gumilar, Bapak Agung Gede Rai Remawa, Ratu Bhagawan beserta istrinya, para pemangku yang baru ditunjuk, Bram dan Tjok, serta pengurus yayasan kami.

Dalam pertemuan yang istimewa ini, Ida Ratu Bhagawan menyampaikan visi dan arah bagi pura, serta berbagai kegiatan yang diperlukan untuk menjaga agar energi suci dan makna spiritualnya tetap hidup.

Terdapat kesempatan untuk mengajukan pertanyaan, bertukar pandangan, dan memberikan masukan dari semua pihak yang hadir. Saling menghargai dan mengapresiasi satu sama lain juga sangat terasa, serta terdapat keinginan yang tulus untuk terus mengembangkan kerja sama.

Bapak Wawrowski, Bapak Gumilar, dan pengurus kami menyampaikan keinginan untuk bekerja sama dalam pengembangan dan mendukung keberlangsungan Pura.

Kami merasa sangat bersyukur bahwa kita dapat saling membantu dan memperkuat satu sama lain sejauh yang memungkinkan: untuk menjaga agama, budaya, dan tradisi Bali agar tetap hidup serta mewariskannya dengan penuh perhatian dan kasih kepada generasi mendatang, maupun kepada siapa saja yang memiliki ketertarikan terhadapnya.

Hal yang paling terasa selama hari-hari tersebut adalah bahwa sebuah pura lebih dari sekadar bangunan atau karya seni yang indah. Pura merupakan tempat untuk membangun hubungan, menjaga tradisi, menghayati spiritualitas, dan membangun kebersamaan. Sebuah tempat yang mempertemukan dan menyatukan manusia melampaui batas negara dan budaya.

Kami mengenang pertemuan yang istimewa dan bersejarah ini dengan penuh rasa syukur, dan kami menantikan apa yang dapat kita bangun dan kembangkan bersama di masa yang akan datang.

Atas nama pengurus Stichting B.A.S.

Om Shanti Shanti Shanti Om

🇮🇩 Di bawah ini Anda dapat menemukan foto, stills, dan video dari petualangan kami. Video-video tersebut dapat dilihat dengan kualitas paling tajam di YouTube.