Inleiding
Om Swastiastu.
om te beginnen brengen wij onze dank en lof aan Ida Sang Hyang Widhi Wasa voor Zijn genade, waardoor de bouw van Pura Shanta Citta Bhuwana (PSCB) in Taman Indonesia, Kallenkote 53, 8345 Kallenkote, Nederland, provincie Overijssel, kon worden gerealiseerd als een concrete manifestatie van de Balinees-hindoeïstische cultuur en spiritualiteit in de diaspora.
Dit document is samengesteld om het proces van idee tot planning, samenwerking en bouw van de Pura vast te leggen, als een oprechte offergave van de Balinees-hindoeïstische gemeenschap (Hindu Bali Dharma). Elke fase weerspiegelt de waarden van gotong royong (onderlinge samenwerking), het verlangen naar het moederland en de toewijding aan het behoud van het spirituele erfgoed.
Namens Stichting Bali Abdi Samasta, de officiële eigenaar en beheerorganisatie van Pura Shanta Citta Bhuwana in Nederland, spreken wij onze waardering uit aan alle partijen die hun steun hebben verleend, waaronder de donateurs, het Team van de Provinciale Regering van Bali, het Indonesische Ministerie van Toerisme en Creatieve Economie, de Ambassadeur van de Republiek Indonesië voor het Koninkrijk der Nederlanden, en de gehele Balinees-hindoeïstische gemeenschap die hierbij betrokken was.
Moge de aanwezigheid van deze Pura een spiritueel, cultureel en verbindend centrum worden voor Balinees-hindoeïstische gelovigen in Nederland, en een inspiratie om identiteit en waarden te blijven koesteren, waar men zich ook bevindt.
Om Santhi Santhi Santhi Om.
Achtergrond
Op 14 augustus 2021 ontmoette ik, de heer Freddy Pangabean (chef de mission van de KBRI). Hij bezocht mij in Bilthoven, bij mij thuis. Tijdens dit bezoek sprak hij op een vriendelijke en ontspannen manier en leidde hij het gesprek richting het onderwerp van de Pura.
Hij vertelde dat er onder een eerdere ambassadeur al plannen waren geweest voor een Pura, maar dat dit project was vastgelopen. Hij vroeg of ik bereid was het project voort te zetten. Het voorstel was dat het project zou worden voortgezet via Stichting Aniadi Art, waarvan ik voorzitter was. Deze stichting was actief op cultureel gebied, met name in de danskunst. De heer Fredy verzekerde mij dat dit mogelijk was, aangezien het een legale en officieel geregistreerde stichting in Nederland is.
Ik stemde in en had grote interesse om het project voort te zetten. Vervolgens organiseerden wij een bijeenkomst in een restaurant in Den Haag, samen met de Indonesische ambassade (KBRI), Stichting Aniadi Art en de eigenaren van Taman Indonesia, Marlisa en Diederik Wareman, die een stuk grond van 6 x 6 meter ter beschikking stelden. Kort daarna bezochten wij het terrein in Taman Indonesia waar deze grond zich bevond.
De betrokken partijen bij het project waren: KBRI, Taman Indonesia en Stichting Aniadi Art.
Aanvankelijk beloofde Taman Indonesia een aparte ingang voor donateurs en bezoekers van de Pura. Na voltooiing van de Pura stelde Taman Indonesia echter voor om bezoekers via de officiële hoofdingang te laten komen, uit veiligheidsoverwegingen en voor de orde. De stichting ging hiermee akkoord.
De voortgang van het Pura-project werd continu besproken in overleg tussen Taman Indonesia, KBRI en Stichting Aniadi Art. Ik betrok ook enkele leden van de Balinese gemeenschap om hen te laten zien en geloven dat er daadwerkelijk een Pura in Nederland zou komen. Iets waar ik persoonlijk sterk in geloofde.
Voor de procedure diende ik een officiële aanvraag in bij KBRI, op naam van Made Aniadi als voorzitter van Stichting Aniadi Art, met het doel een Pura te bouwen voor de Balinese gemeenschap in Nederland, zodat zij niet telkens zalen hoefden te huren voor gebeden en ceremonies. Dankzij God werd deze aanvraag goedgekeurd. De heer Mayerfas nam het project over en begeleidde het tot de voltooiing.
Geschiedenis van de Pura
Op advies van KBRI organiseerde ik een ontmoeting met mevrouw Giri Adnyani en de heer Ida Bagus Puja, die vanuit Bali ondersteuning zouden bieden. Zij bekeken het terrein en adviseerden over de positionering van de Pura.
De Padmasana werd gedoneerd door de plaatsvervangend minister van Toerisme, mevrouw Giri Adnyani, en andere onderdelen werden gedoneerd door de voorzitter van de Polytechnische Hogeschool Bali, de heer Ida Bagus Puja.
Op 26 maart 2023 reisden ik en mijn echtgenoot naar Bali om de materialen van de Pura te bekijken. Tot onze schrik was er nog niets klaar, wat ons behoorlijk bezorgd maakte.
De heer Puja verzocht om toestemming om eerst de beelden volledig af te betalen zodat de bouw kon versnellen. Ik had zelf twee Balinese beelden bestemd voor de Pura en twee voor privégebruik. Ik reisde direct naar Karangasem om de materialen te bekijken en betaalde de verkoper (Pak Jero) ter plaatse, met excuses voor de vertraagde betaling.
Op 27 december 2023 werd de Pura per schip naar Nederland verzonden via Savino Del Bene, begeleid door KBRI, mevrouw Puji Lestari en de heer Ida Bagus Puja, zowel in Bali als in Nederland. De verzendkosten werden gedragen door KBRI Den Haag.
Op 15 januari 2024 werd het terrein voor de fundering schoongemaakt door personeel van Taman Indonesia, gefinancierd door door voorzitter stichting Aniadi Art en haar echtgenoot.
Op 23 januari 2024 begon de bouw van de fundering (eerste projectfase), eveneens gefinancierd door voorzitter stichting Aniadi Art en haar echtgenoot.
, uitgevoerd door Middelbrink BV uit Kallenkote.
Op 3 maart 2024, tijdens de vollemaan op vrijdag, arriveerde de Pura in Nederland bij Taman Indonesia in Kallenkote. De levering vond plaats in verpakking, en ik ondertekende als voorzitter van Stichting Aniadi Art voor ontvangst.
Oprichting van Stichting Bali Abdi Samasta
Op advies van mijn echtgenoot werd besloten een nieuwe stichting op te richten, omdat de Pura bedoeld is voor algemeen gebruik en niet voor privédoeleinden.
Met eigen middelen richtten wij Stichting Bali Abdi Samasta op. Stichting Aniadi Art droeg de Pura officieel en juridisch over aan deze nieuwe stichting, die daarmee verantwoordelijk werd en eigenaar van de Pura in Nederland.
De bankrekening van de stichting werd gecontroleerd in het kader van wet- en regelgeving, waardoor de bouw van de Pura vertraging opliep. Ik bleef echter geduldig en nodigde intussen de Balinese gemeenschap uit voor aankondigingen over de Pura.
Er werd een oproep gedaan aan Balinees-hindoeïstische gelovigen om vrijwillig en met een oprecht hart te doneren (punia) en geregistreerd deelnemer te worden van de Pura voor het jaar 2025. Geregistreerde deelnemers hoefden bij op tijd aanmelden via de Stichting geen entree te betalen bij een bezoek aan de Pura. Dankzij deze bijdragen kreeg Stichting BAS voldoende middelen voor de verdere bouw.
In augustus 2024 werden donaties van de gemeenschap gebruikt om de fundering te verhogen (tweede projectfase), uitgevoerd door RVL Timmerwerken uit Tiel.
Op 23 oktober 2024 startte de donaties voornamelijk uit de Balinese hindoe gemeenschap en de deelnemersbijdrage voor 2025, waarna de bouw werd voortgezet door RVL Timmerwerken (derde projectfase).
Op 17 november 2024 nodigden we ambachtslieden uit Bali uit: Pak Kadek Sosiawan en Pak Wayan Candi. Reis- en overige kosten werden door ons gedragen. Pak Wayan Candi ontving een vergoeding. Pak Kadek Sosiawan werkte volledig vrijwillig toch kreeg ook hij vanuit de vriendengroep (PTT) via W. Mertayasa een envelop overhandigd.
Op 18 november 2024 startte de derde projectfase, die negen dagen duurde. Zie Tijdlijn bouw Pura Shanta Citta Bhuwana. De werkzaamheden werden uitgevoerd onder leiding van RVL Timmerwerken, met steun en advies van beide Balinese professionals.
Het ontwerp en de naleving van de traditionele Balinese bouwkunde Kosala Kosali werd geheel vrijwillig begeleid door de heer Anak Anak Agung Rai Remawa.
Op 30 november 2024 werd de eerste Pura in Nederland officieel ingewijd door de toenmalige Indonesische Ambassadeur de heer Mayerfas.
Omdat het budget voor de mlaspas-ceremonie (heiligingsritueel) nog niet voldoende was, bemiddelde KBRI met de gouverneur van Bali, de heer Wayan Koster. Mijn echtgenoot en ik reisden naar Bali om officieel een verzoek in te dienen voor de grote mlaspas-ceremonie, dat werd ingewilligd.
In februari 2025 besloot de stichting tot de bouw van een muur rond de Pura en een trap bij de ingang (vierde projectfase). Alleen de materialen werden aangekocht. De arbeid werd vrijwillig verricht door de Balinese hindoeïstische gemeenschap.
In april 2025 heeft Stichting Bali Abdi Samasta na een lang proces, de ANBI-status gekregen, wat betekent dat zij door de Belastingdienst is erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling. Dit houdt in dat de stichting, die volledig draait op vrijwilligers inclusief het bestuur, zich voor minimaal 90% inzet voor het algemeen belang en geen winstoogmerk heeft. Voor donateurs betekent dit dat giften fiscaal aftrekbaar zijn vanaf €60.
Op 3 mei 2025 verliep de Mlaspas Agung ceremonie succesvol. Astungkara, de zon scheen. De kosten van de ceremonie werden gedragen door het team van de Provinciale Regering van Bali. De maaltijden werden verzorgd door de Balinees-hindoeïstische gemeenschap in Nederland en Duitsland, en er waren ongeveer 400 gasten aanwezig uit onder andere Frankrijk, Duitsland, Engeland, Noorwegen en Bali.
Met de resterende donaties heeft de stichting het hekwerk rond de Pura gebouwd en drie opslagboxen en een grasmaaier aangeschaft, ter bescherming van deze heilige plaats en het behoud van harmonie.
Op dit moment bevinden we ons in een nieuwe fase van professionalisering van onze organisatie en samenwerkingen. Als bestuur zijn we hier op de achtergrond fulltime mee bezig.
Zo hebben wij met ondersteuning van de KBRI op 7 november 2025 een intentieverklaring getekend samen met Taman Indonesia, waarmee we mooie culturele uitwisselingen willen opzetten om elkaar te versterken.
Daarnaast is, met de hulp van vrijwilliger I Gusti Agung Ngurah Anggawijaya, deze nieuwe website gerealiseerd. De website is nog in ontwikkeling. Met deze website hopen wij onze Balinese hindoe-gelovigen in Nederland beter te bereiken, en waar mogelijk ook daarbuiten.
Tot slot hopen we dat u op deze wijze wat meer te weten bent gekomen over de tot standkoming van Pura Shanta Citta Bhuwana en Stichting Bali Abdi Samasta.
– Om Santhi Santhi Santhi Om –
Made Aniadi – van Zuidam – Voorzitter
Stichting Bali Abdi Samasta